Słownik pojęć

Kalibracja, wzorcowanie, strojenie – co jest czym?

W metrologii słowa mają znaczenie. „Kalibracja”, „wzorcowanie”, „strojenie”, „adiustacja” bywają używane zamiennie, a to robi bałagan w dokumentach i w decyzjach. Poniżej rozdzielamy pojęcia i mówimy, co faktycznie dostajesz jako klient.

Wzorcowanie (kalibracja) – diagnoza stanu przyrządu

Wzorcowanie (często mówi się „kalibracja”) to porównanie wskazań Twojego przyrządu z wartościami wzorca w kilku punktach pomiarowych. Efektem jest świadectwo wzorcowania z wynikami – informacja, jak urządzenie mierzy „tu i teraz”. Wzorcowanie nie jest regulacją; opisuje stan, nie zmienia go automatycznie.

Strojenie / adiustacja – przywrócenie dokładności

Strojenie (adiustacja, regulacja) to osobna usługa: wprowadzamy zmiany w przyrządzie, aby wrócił do parametrów producenta lub wymagań użytkownika. Jest możliwe tylko tam, gdzie producent przewidział sposób regulacji.

Dlaczego robimy pomiary w punktach?

Jeden odczyt to za mało. Kilka punktów daje realny obraz zachowania przyrządu w zakresie i pozwala ocenić, gdzie trzyma parametry, a gdzie zaczyna „odpływać”.

Najczęstszy chaos w nazewnictwie

„Certyfikat kalibracji” najczęściej oznacza to, co poprawnie nazywamy świadectwem wzorcowania.
„Legalizacja” dotyczy dziś głównie przyrządów do rozliczeń (np. media), a nie każdego urządzenia pomiarowego.

Słownik pojęć

Wzorcowanie / kalibracja
Porównanie wskazań przyrządu z wartościami wzorca w punktach pomiarowych; kończy się świadectwem z wynikami.
Strojenie / adiustacja / regulacja
Działania korygujące przyrząd tak, aby wrócił do wymaganych parametrów; to nie jest to samo co wzorcowanie.
Punkt pomiarowy
Konkretna wartość zadana/sprawdzana w trakcie wzorcowania.
Wzorzec
Odniesienie o znanych właściwościach, na tle którego ocenia się wskazania przyrządu.
Błąd wskazania / odchyłka
Różnica między wartością wzorca a wskazaniem przyrządu.
Niepewność pomiaru
Miara zaufania do wyniku; mówi, w jakim „przedziale” realnie może być wartość.
Świadectwo wzorcowania
Dokument zawierający wyniki i informacje identyfikujące usługę.
Świadectwo sprawdzenia
Potwierdzenie zgodności bez pełnej tabeli wyników.
Legalizacja
Tryb dotyczący głównie przyrządów do rozliczeń (np. woda, energia, gaz).
Wzorcowanie u klienta
Wykonanie usługi w lokalizacji klienta, gdy transport/demontaż jest problemem lub liczy się czas przestoju.
Menu